Sounds Familiar: Tarona

Hoe heb je de afgelopen maanden je residentie ervaren?

Ik heb de residentie als prettig én overweldigend ervaren. Vanwege de aard van het werk dat ik wil maken, realiseerde ik me dat ik, met een archief van minimaal 36 Petabyte dat oneindig blijft groeien, eerst moest accepteren dat ik niet alles zou kunnen zien.

Wat was je werkproces tot nu toe?

Mijn werkproces bestaat vooral uit het induiken van archieven en nadenken over wat ik wil vertellen. Normaal werk ik volgens form follows function: eerst het idee, dan de vorm. Dit keer werkte ik omgekeerd: ik wist dat ik een visuele mixtape (korte collage film) wilde maken en ben daarna op zoek gegaan naar inhoud. Mijn startpunt was het woord ‘Curaçao’, passend bij het de-koloniale karakter van Sounds Familiar en mijn geboorteland. Vanuit dat woord ben ik associatief gaan zoeken. Tijdens een bezoek aan Beeld & Geluid stuitte ik op een foto van Eugènie Herlaar. Haar verhaal — ook geboren op Curaçao en de eerste vrouwelijke nieuwslezer van het NTS Journaal — trok mijn aandacht. Vanuit haar ben ik verder gaan zoeken naar televisie- en radiogeschiedenis op Curaçao om een inhoudelijke link te leggen. Mijn werkwijze is associatief: mijn brein verbindt als een encyclopedie, waardoor ik tussen thema’s en interesses verspring en zoek naar wat betekenisvol bij elkaar past.

Welk archiefmateriaal heb je (nog) niet gevonden?

Door de omvang van het archief kan ik geen definitief antwoord geven, maar wat ik nog niet heb gevonden is een waardige, genuanceerde weergave van verhalen over Curaçao. Veel materiaal is door een witte lens gemaakt en draagt vaak een negatieve ondertoon. Dat vind ik storend en teleurstellend, omdat het bevestigt hoe Curaçao en haar bewoners nog steeds worden bekeken. Ik mis verhalen van het Curaçaose volk zelf, die andere perspectieven tonen. Het archief is slechts een echo van wat wordt vastgelegd en bewaard, en ik vraag me af waarom deze stemmen ontbreken. Het eiland en de mensen worden niet weergegeven zoals ik ze ken — er bestaat nu vooral één monolithisch beeld, vastgelegd door de white gaze.

Wat is “open browsing” en hoe pas je dit toe in het archief?

Open browsing is een manier om informatie tot je te nemen en onverwachte verbanden te ontdekken. Het gaat om het proces van iets tegenkomen dat niet direct verbonden lijkt met wat je ervoor of erna ziet, maar dat toch betekenis krijgt omdat jij de verbindende factor bent of omdat er een context is waarin het samenvalt. Dit beïnvloedt je manier van denken en de verbindingen die je legt. Ik vergelijk het met opgroeien met een encyclopedie: door de alfabetische volgorde bots je op totaal verschillende onderwerpen naast elkaar, zoals “Caribbean”, “cars”, “cartoons”, “castles”, “cats”. Als je actief afvraagt hoe die onderwerpen zich tot elkaar verhouden, ontstaan onverwachte en vaak interessante nieuwe verbindingen.

Waarom ben je op zoek naar archiefmateriaal over Eugènie Herlaar? Hoe relateert dit aan jou en jullie gezamenlijke geboorteplek Curaçao?

Ik voel me met haar verbonden omdat we allebei vrouw zijn en op Curaçao geboren. Verbinding zoeken is iets wat ik altijd doe. Haar verhaal raakte me: zij werd de eerste nieuwslezeres van het NTS omdat ze zélf vroeg waarom die positie nog niet door een vrouw werd vervuld. In die houding herken ik mijn eigen spirit — het constant afvragen waarom iets er wél of niet is. Ook vind ik het bijzonder dat iemand van Curaçao de eerste was, net zoals Enith Brigitha, de eerste Zwarte vrouwelijke Olympische medaillewinnaar, die óók van Curaçao komt. Het eiland is klein, maar heeft enorme waarde, geschiedenis en betekenis, terwijl veel mensen niet weten waar het ligt of het nog steeds vooral als vakantie-eiland of (voormalige) kolonie beschouwd. Voor mij is Curaçao een plek van echte mensen, levens, verhalen, karakters en prestaties — net zoals die van mijn familie en mij.

Je beschrijft dat het woord transmissie steeds terugkomt tijdens deze residentie. Wat betekent dit voor jou en welke rol speelt dit in het nieuw te maken werk?

Ik ben nog bezig het werk te vormen, maar denk over transmissie in bredere zin. Oorspronkelijk betekent transmissie “overbrenging” of “overdracht”, bijvoorbeeld van radiosignalen of tv-uitzendingen. Ik wil dit verder trekken: transmissie van taal, herinneringen, dans, muziek, en hoe verleden, heden en toekomst met elkaar verbonden kunnen worden. Ik ben op zoek naar het ‘gevoel’ van transmissie, hoe het zich verhoudt tot andere vormen van expressie en wat er in de tussenruimte gebeurt. Het gaat erom te onderzoeken hoe signalen, verhalen en ervaringen zich verplaatsen en transformeren, en hoe deze beweging zichtbaar kan worden in mijn werk.