De toekomst van storytelling in erfgoed
Beeld & Geluid werkt binnen het project 3D-4CH aan het digitaliseren van cultureel erfgoed in de vorm van 3D-modellen. Dat doen we niet alleen om erfgoed te beschermen voor de toekomst, maar ook om erfgoedverhalen betekenisvol te kunnen delen met een breder publiek. Hoe? Door 3D-modellen van cultureel erfgoed tot leven te wekken in eXtended Reality (XR). Tijdens de workshop Storytelling & XR tijdens de 3D-4CH Winter School onderzochten we samen met erfgoed professionals op welke manier XR betekenisvol ingezet kan worden.
Beeld & Geluid werkt binnen het project 3D-4CH aan het digitaliseren van cultureel erfgoed in de vorm van 3D-modellen. Dat doen we niet alleen om erfgoed te beschermen voor de toekomst, maar ook om erfgoedverhalen betekenisvol te kunnen delen met een breder publiek. Hoe? Door 3D-modellen van cultureel erfgoed tot leven te wekken in eXtended Reality (XR). Tijdens de workshop Storytelling & XR tijdens de 3D-4CH Winter School onderzochten we samen met erfgoed professionals op welke manier XR betekenisvol ingezet kan worden.
De afgelopen jaren zijn er in Europa steeds meer projecten die zich richten op het bewaren van cultureel erfgoed voor de toekomst. Digitalisering speelt daarbij een grote rol en dat is niet zonder reden. Digitale replica's beschermen erfgoed tegen slijtage en onverwachte schade door bijvoorbeeld oorlogen of natuurrampen. Een veelbelovende techniek is 3D-modellering. Door gedetailleerde 3D-modellen van objecten, monumenten en erfgoedlocaties te maken, kan cultureel erfgoed voor toekomstige generaties behouden blijven.
Maar behoud voor de toekomst is slechts een deel van het verhaal. 3D-digitalisering biedt ook nieuwe kansen om erfgoed zichtbaarder en toegankelijker te maken voor een breed publiek. Om een digitaal object te bekijken, hoef je bijvoorbeeld niet per se naar een museum of archief te gaan. In de juiste vorm kunnen deze digitale kopieën ook bekeken worden in klaslokalen, bibliotheken of openbare ruimtes. Dat roept echter wel een belangrijke vraag op: hoe kunnen 3D-modellen op een leuke, betekenisvolle en interactieve manier met het publiek worden gedeeld?
eXtended Reality (XR): verder kijken dan wat zichtbaar is
Veel digitaliserings-initiatieven focussen op de techniek achter het maken van 3D-modellen, maar technologie alleen creëert geen impact. Om betekenisvolle immersive experiences in XR vorm te kunnen geven, hebben we voor de 3D-4CH Winter School de interactieve workshop Storytelling & XR ontwikkeld. In de workshop onderzochten we hoe storytelling de technische praktijk van 3D-digitalisering kan versterken. Deelnemers gingen zelf aan de slag met het bedenken van scenario’s rond 3D-modellen van cultureel erfgoed die in XR te beleven zijn.
Wat we hebben geleerd van de scenario's
De workshop liet een aantal duidelijke patronen zien over hoe XR gebruikt kan worden om verhalen over erfgoed te vertellen. Veel scenario’s gebruikten XR als een manier om 1) plekken te bezoeken die normaal niet toegankelijk zijn voor het publiek, 2) om terug in de tijd te reizen of 3) om erfgoed dat verdwenen of onzichtbaar is weer tot leven te wekken. Deelnemers zagen net als wij dat immersieve technologie een zeer geschikt middel is om erfgoedmateriaal context te geven: objecten uit een museum kunnen zichtbaar gemaakt worden in hun oorspronkelijke omgeving in VR (virtual reality) of verborgen symboliek kan worden onthuld in AR (augmented reality).
Er kwamen verschillende interessante concepten naar voren. Zo bedachten deelnemers hoe kleine stukjes van een muurschildering meer betekenis kunnen krijgen door ze digitaal aan te vullen tot ‘het origineel’. Andere deelnemers aan de workshop experimenteerden met het tot leven wekken van middeleeuwse kerken op schilderijen via een virtuele wandeltocht, compleet met geluiden en geuren. Er waren ook ideeën voor AR-toepassingen waarmee kleine objecten, zoals munten uit de oudheid, van dichtbij bekeken konden worden, of speelse mixed reality-belevenissen die kinderen op een leuke manier kennis laten maken met archeologie.
 |
 |
 |
 |
Erfgoedcollecties zichtbaar en toegankelijk maken
Beeld & Geluid is een van de grootste gedigitaliseerde media-archieven ter wereld. We zoeken continu naar innovatieve manieren om onze collecties zichtbaarder en toegankelijker te maken. Daarbij treden we op als kennispartner voor de sector door onze expertise en nieuwe methodieken actief te delen met andere erfgoedorganisaties. Eerder werkten we aan projecten als TRANSMIXR, waarin we onderzochten hoe bezoekers archiefmateriaal immersief kunnen beleven. Met 3D-4CH bouwen we hierop voort. We verkennen hoe gedigitaliseerde (3D-)collecties via XR op nieuwe manieren gepresenteerd kunnen worden om erfgoed breder toegankelijk te maken.
Het online competentiecentrum
De workshop was pas het startpunt. Later dit jaar organiseert Beeld & Geluid co-creatiesessies in het kader van het 3D-4CH-project, waarin erfgoedprofessionals samen nieuwe scenario’s voor immersive experiences ontwikkelen die door de hele sector gebruikt kunnen worden om écht verbinding te maken met het publiek.
De scenario’s worden bovendien gepubliceerd op het 3D-4CH Competence Centre, een online platform vol leermodules, tools en inspiratie voor behoud en innovatie in de Europese erfgoedsector. Benieuwd naar aankomende evenementen? Of geïnteresseerd in het volgen van een training? Neem dan snel een kijkje!
