Verhalen tot leven wekken met 3D-erfgoed: Storyteller’s Playbook
3D-modellen van historische objecten, oude gebouwen en archeologische vindplaatsen zijn niet meer weg te denken als we het hebben over de preservering van erfgoed. Ook bij Beeld & Geluid onderzoeken we hoe we 3D modellen van objecten uit onze collectie kunnen inzetten. Om de brug te slaan tussen 3D-scans en betekenisvolle experiences voor het publiek, heeft Beeld & Geluid het Storyteller’s Playbook ontwikkeld. Benieuwd hoe je 3D-objecten tot leven wekt? Lees dan verder!
3D-modellen van historische objecten, oude gebouwen en archeologische vindplaatsen zijn niet meer weg te denken als we het hebben over de preservering van erfgoed. Ook bij Beeld & Geluid onderzoeken we hoe we 3D modellen van objecten uit onze collectie kunnen inzetten. Om de brug te slaan tussen 3D-scans en betekenisvolle experiences voor het publiek, heeft Beeld & Geluid het Storyteller’s Playbook ontwikkeld. Benieuwd hoe je 3D-objecten tot leven wekt? Lees dan verder!
Beeld & Geluid werkt binnen het project 3D-4CH aan het digitaliseren van erfgoed in de vorm van 3D-modellen. Dat doen we niet alleen om erfgoed te preserveren, maar ook om erfgoedverhalen betekenisvol te kunnen delen met een breed publiek in eXtended Reality (XR). Eerder schreven we daar al een blog over: De toekomst van storytelling in erfgoed.
Een handig 3-stappenplan voor immersieve verhalen
Een XR experience ontwerpen kan best overweldigend zijn door de eindeloze mogelijkheden van de techniek. In de nieuwe publicatie Storyteller’s Playbook: Bringing 3D Cultural Heritage to Life introduceren we een framework waarmee je op een creatieve manier de eerste stappen kunt zetten richting een betekenisvolle immersieve beleving.
Het framework bouwt voort op de co-creatie sessie Storytelling in XR: Bringing 3D Models of Cultural Heritage to Life (mei 2026). Tijdens deze sessie gingen 24 deelnemers - van onderzoekers tot studenten en van museum-onderwijzers en -curatoren tot VR designers - aan de slag met het bedenken van een verhaal voor een XR experience. De verhalen die daar zijn bedacht, zijn in het werkboek te vinden ter inspiratie. Het framework bestaat uit drie activiteiten die je zowel alleen kunt doen als in een groepje.
1. Circle of Expectations
Deze oefening brengt in 5 stappen in kaart wat jij als verhalenverteller wilt bereiken:
- 3D-erfgoedobject: Welke rol speelt het object? Is het de verteller, een puzzelstuk, vormt het de omgeving van de experience, of iets heel anders?
- Doelgroep: Voor wie maak je de ervaring? Museumbezoekers, een gemeenschap, studenten, toeristen?
- Gewenste impact: Wat wil je dat het publiek meeneemt? Iets nieuws leren, ergens over nadenken, of in actie komen?
- Perspectief & Stem: Wie vertelt het verhaal en welke toon kies je? Denk aan een educatieve, of juist spannende tone-of-voice.
-
Immersie & Interactie: Welk XR-medium past het beste? Augmented Reality (AR), Virtual Reality (VR) of Mixed Reality (MR)? En hoe doet het publiek mee? Kijken ze alleen toe, of gaan ze zelf op ontdekkingstocht
Om de Circle of Expectations meer tot leven te wekken, geven we een aantal voorbeelden van keuzes die je zou kunnen maken rondom het 3D model Marine B radio-ontvanger (1918) uit de collectie van Beeld & Geluid.
Concept 1: "Stemmen uit de Schuilkelder"
- 3D-erfgoedobject: We kiezen er in dit geval voor dat de radio de verteller is - de radio spreekt het publiek direct toe. Door aan de knoppen te draaien, is telkens een ander verhaal te horen.
- Doelgroep: Algemeen museumpubliek.
- Gewenste impact: Emotionele verbinding - we willen laten voelen hoe isolerend en beangstigend de communicatie was in een schuilkelder.
- Perspectief & Stem: Meeslepend en empathisch.
- Immersie & Interactie: We kiezen voor een VR ervaring. De bezoeker zit in een donkere ruimte met de radio op tafel, stemt af op verschillende frequenties en probeert informatie te verzamelen.
Concept 2: "De Codekraker"
- 3D-erfgoedobject: De radio is een puzzel. Het 3D model kan gedemonteerd worden waardoor alle losse onderdelen goed te bekijken zijn.
- Doelgroep: Studenten.
- Gewenste impact: Begrijpen hoe de eerste radiotechnologie en morsecode technisch werkten.
- Perspectief & Stem: Educatief - een instructieve stem van een militaire ingenieur uit 1918.
- Immersie & Interactie: We kiezen voor een AR ervaring. Het 3D-model verschijnt op het scherm van een telefoon of tablet, in een klaslokaal of museum.
Deze voorbeelden laten zien hoe je direct met de oefening aan de slag kan, terwijl er twee totaal verschillende concepten ontstaan.
2. Storyboarding
Met de kaders uit stap één vertaal je al je keuzes naar een klassiek driedelig verhaal: Begin, Midden en Einde. In het Begin introduceer je de situatie en het 3D object, in het Midden komt er spanning, bijvoorbeeld in de vorm van een zoektocht, en in het Einde de ontknoping met een conclusie of boodschap. Zit je even vast? Het mooie is: storytelling hoeft niet altijd lineair te ontstaan. Je kunt gerust beginnen bij het onderdeel dat je het meest inspireert.
3. Delen & Reflecteren
In deze laatste stap deel je de uitgewerkte verhaallijnen met je groepje en blik je er samen op terug. Heb je alleen gewerkt? Dan is dit een mooi moment om collega’s uit je organisatie te betrekken. Zo kun je samen kijken hoe het concept uitgebouwd kan worden tot een volledig gerealiseerd project.
Klaar om jouw 3D-modellen tot leven te wekken?
Of je nu gaat brainstormen in een groepje of in je eentje broedt op een nieuw erfgoedproject: onze praktische gids helpt om meteen aan de slag te gaan.
Verder verdiepen?
Wil je je nog verder verdiepen in storytelling met erfgoedobjecten? Vanaf 2027 komt er een uitgebreide storytelling cursus beschikbaar via het 3D-4CH Online Competence Centre. Het platform zal daarnaast nog meer cursussen aanbieden: van technische workflows en digitalisering tot visualisatie, XR, en ander hergebruik. Neem alvast een kijkje op de projectwebsite voor meer informatie: 3D-4CH Online Competence Centre.
