You are here:

Eerder dit jaar lanceerde Beeld en Geluid voor het eerst een onderzoeksbeurs, waarmee onderzoek naar onderbelichte collecties van Beeld en Geluid wordt bevorderd. Deze week zijn twee van de ingediende voorstellen gehonoreerd. In deze blogpost lees je over deze twee projecten.

‘Ras’ in Nederlandse media

Onder de titel “De ‘rassenkwestie’ op Nederlandse Radio en Televisie (1945 - 1970)” borduurt promovendus Lonneke Geerlings (Vrije Universiteit) voort op haar dissertatie. Het project brengt in beeld hoe er werd gesproken over ‘ras’ in de Nederlandse media in de jaren 50 en 60? Het onderzoek sluit daarmee aan bij een groeiende interesse in thema’s over representatie en ras in de afgelopen jaren.

Naast specifieke televisie- en radio-uitzendingen uit die periode waarin impliciet of expliciet over ‘ras’ gesproken wordt, neemt het onderzoek het papieren archief van Beeld en Geluid, met omroepgidsen, logboeken e.d. als uitgangspunt. Mogelijk worden ook persoons- en instellingsarchieven van buiten Beeld en Geluid gebruikt. 

Donald Jones in Pension Hommeles. De eerste keer dat een Afro-Amerikaanse acteur op de Nederlandse televisie te zien was. (AVRO/VPRO, 1957).

Lonneke Geerlings
Lonneke Geerlings (MS) is historicus, biograaf en redacteur. Ze is op dit moment haar PhD aan het afronden aan de VU in Amsterdam. Haar proefschrift heet ‘Travelling Translator. Rosey Pool (1905-1971) a Dutch Cultural Mobilizer in the ‘Transatlantic Century’." Geerlings heeft uitgebreid historisch onderzoek gedaan in meer dan 35 archieven zowel in Nederland als daar buiten. Ze heeft een Master in geschiedenis (Leiden, 2011) en een Master in Comparative Arts and Media Studies (VU Amsterdam, 2012). 

Vroege Nederlandse gemeenschap op YouTube

Het tweede gehonoreerde onderzoek richt zich op de collectie van internetvideo's die Beeld en Geluid beheert. Hoe zag de vroege gemeenschap van Nederlandse YouTubers er uit? Het onderzoek onderscheidt zich doordat het verschillende digitale methoden gebruikt om data, en sporen van data terug te halen. Dit kan zijn van YouTube zelf, maar ook data op Internet Archive en de collectie van Beeld en Geluid. Het onderzoek wordt uitgevoerd door Susan Aasman en Rob Wegter van de Rijksuniversiteit Groningen.

Dit project kan een bijdrage leveren aan het contextualiseren van de collectie van Beeld en Geluid. YouTube is meer dan alleen de video’s, denk aan comments, likes, recommendations en alle interacties tussen gebruikers onderling en het platform met haar gebruikers. Hoewel YouTube een stabiel archief lijkt, is het dat niet: veel content wordt verwijderd, door gebruikers en door actief verwijderingsbeleid van YouTube. Een belangrijk stuk online geschiedenis is slecht gedocumenteerd en gearchiveerd. De uitkomsten kunnen ook een bijdrage leveren aan het archief van Beeld en Geluid door hiaten te signaleren in de huidige collectie.

Still uit de eerste video van Beautygloss, één van de eerste vloggers van Nederland (Beautygloss, 2007).

Susan Aasman
Dr. Susan Aasman is Universitair Hoofddocent Mediastudies aan de RUG en Directeur van het Centre for Digital Humanities. Als mediahistoricus heeft ze veel ervaring met het werken met amateurfilms en video’s, zoals bijvoorbeeld de amateurfilm collectie van Beeld en Geluid.

Rob Wegter
Rob Wegter (MA) heeft recent zijn master Digital Humanities voltooid met een scriptie over de onderzoeksmogelijkheden van videoannotatie voor mediageschiedenis. Sindsdien is hij als junior onderzoeker betrokken geweest bij projecten waarbij computationele methoden, zoals computer vision en videoannotatie centraal staan.

Eindresultaten

De komende maanden gaan de onderzoekers aan de slag. De eindresultaten kun je eind 2019 verwachten. Meer weten over onderzoeksmogelijkheden bij Beeld en Geluid? Neem contact op met Jesse de Vos: jdvos@beeldengeluid.nl.