Innovatie met impact: waarom cultuur niet mag ontbreken
Wat hebben erfgoedprofessionals, creatives, beleidsmakers en innovatie-experts met elkaar gemeen? Op het eerste gezicht misschien niet zoveel. Toch kwamen zij van 1 tot en met 4 juni 2026 samen tijdens de ekip Academy: een vierdaags trainingsprogramma met als missie ontdekken hoe cultuur en creativiteit kunnen bijdragen aan innovatie met maatschappelijke impact.
Wat hebben erfgoedprofessionals, creatives, beleidsmakers en innovatie-experts met elkaar gemeen? Op het eerste gezicht misschien niet zoveel. Toch kwamen zij van 1 tot en met 4 juni 2026 samen tijdens de ekip Academy: een vierdaags trainingsprogramma met als missie ontdekken hoe cultuur en creativiteit kunnen bijdragen aan innovatie met maatschappelijke impact.
Binnen het Europese project ekip werkt Beeld & Geluid aan een netwerk van steden en regio’s waarin de culturele en creatieve sector een centrale rol speelt in innovatie. En dat is niet zonder reden. Innovatie draait namelijk niet alleen om technologie of nieuwe producten.
Juist cultuur en creativiteit brengen nieuwe perspectieven, stimuleren samenwerking en zorgen ervoor dat innovatie aansluit bij de samenleving en onze democratie.
Innovatie is meer dan technologie
Bij het woord innovatie denken veel mensen direct aan technologische vooruitgang. Van de uitvinding van de gloeilamp tot de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van Artificial Intelligence. Maar innovatie is veel breder dan dat. Maatschappelijke innovatie gaat over nieuwe ideeën, diensten of processen die bijdragen aan oplossingen voor grote uitdagingen. Denk aan thema's zoals klimaatverandering, duurzaamheid en de groene transitie. Of aan gezondheid, sociale cohesie of economische veerkracht. Natuurlijk spelen technologiebedrijven daarin een belangrijke rol, maar echte innovatie ontstaat wanneer verschillende sectoren samenkomen.
Onderwijs, toerisme, overheid én de culturele en creatieve sector hebben allemaal waardevolle kennis en perspectieven in te brengen. Toch wordt onze sector nog niet altijd vanzelfsprekend meegenomen in innovatiebeleid. Precies daar wil Beeld & Geluid met ekip verandering in brengen.
Vier dagen samenwerken aan de toekomst
Van 1 tot en met 4 juni 2026 vond de ekip Academy plaats in Tallinn, Estland. Veertien ambitieuze beleidsteams uit verschillende Europese regio's kwamen samen om te werken aan innovatieve strategieën waarin de kracht van cultuur en creativiteit centraal staat.
Hoewel ieder team eigen uitdagingen meebracht, stond één vraag centraal: hoe kunnen we creativiteit inzetten om betekenisvolle innovatie te stimuleren in onze steden, regio's en gemeenschappen? Gedurende vier intensieve dagen gingen deelnemers aan de slag met praktische oefeningen, inspirerende voorbeelden en nieuwe methodes voor het maken van beleid rondom innovatie in hun eigen regio. Er werd volop kennis gedeeld, gediscussieerd en samengewerkt. Daarbij stonden vier thema's centraal:
- Innovatie-ecosystemen en de creatieve sector: Deelnemers onderzochten hoe culturele en creatieve organisaties kunnen bijdragen aan innovatie. Niet alleen als makers van kunst en cultuur, maar ook als aanjagers van experimenteel en out of the box denken.
- Beleid ter ondersteuning van de ‘zwerm’: de culturele en creatieve sector bestaat grotendeels uit kleine en individuele spelers. Bij ekip noemen we dit de ‘zwerm’. Beleid dat is ontworpen om sectoren met grote spelers te ondersteunen, werkt niet voor onze sector. De deelnemers aan de Academy hebben onderzocht hoe beleidsmaatregelen kunnen worden afgestemd op de ‘zwerm’ van kleine en individuele spelers.
- Bedenken van mogelijke toekomsten: Hoe ziet een wenselijke toekomst eruit? En welke stappen moeten we zetten om daar te komen? Met behulp van toekomstscenario's en backcasting leerden deelnemers concrete routes om zo’n gewenste toekomst te ontwikkelen.
- Beleid als motor voor innovatie: Innovatie ontstaat niet vanzelf. Beleid kan een belangrijke rol spelen in het creëren van de juiste omstandigheden voor samenwerking en vernieuwing. Tijdens de Academy bekeken deelnemers inspirerende voorbeelden van steden en regio's die hierin al voorop lopen, om deze eventueel toe te passen in hun eigen situatie.
 |
 |
Waarom Beeld & Geluid zich hiervoor inzet
Beeld & Geluid bewaart het Nederlandse audiovisuele erfgoed voor toekomstige generaties. In onze collecties ligt niet alleen de geschiedenis van Nederland opgeslagen, maar ook het verhaal van maatschappelijke veranderingen, culturele ontwikkelingen en innovaties door de jaren heen. Juist die historische context maakt duidelijk dat innovatie nooit los staat van de samenleving. Vernieuwing ontstaat wanneer technologie, cultuur, kennis en mensen samenkomen.
Met het ekip-project wil Beeld & Geluid daarom bijdragen aan een sterkere positie van de culturele en creatieve sector binnen nationaal en Europees innovatiebeleid. De stem van erfgoedinstellingen wordt daarin nog te weinig gehoord, terwijl cultureel erfgoed waardevolle inzichten biedt voor de uitdagingen van morgen.
Ook aan de slag met innovatie?
De ekip Academy vormt een belangrijk onderdeel van het bredere ekip-project, maar het werk stopt hier niet. Wil jij met jouw organisatie bijdragen aan innovatie met maatschappelijke impact, maar weet je niet goed waar je moet beginnen? Dan biedt de ekip Knowledge Bank uitkomst. Hier vind je meer dan 100 praktische hulpmiddelen, methodes, voorbeelden en inspiratiebronnen die je helpen om cultuur, creativiteit, innovatie en beleid met elkaar te verbinden.
Bekijk de ekip Knowledge Bank en ontdek hoe jouw organisatie kan bijdragen aan innovatie met maatschappelijke impact.
