Hartjes en telefoon emoji
Hartjes en telefoon emoji

Verslaafd aan je smartphone? Geen zorgen!

Start verhaal

Ga je voor de lange weg of moeten we je alleen de highlights geven?

Later lezen, mail een reminder

Later lezen

Je emailadres wordt eenmalig gebruikt om de link naar het verhaal te sturen. Je adres wordt niet opgeslagen.

Kun jij nog zonder je smartphone?

verslaafd aan je 📱

Het gebruik van onze smartphone zou stress en slaapproblemen veroorzaken, ons inlevingsvermogen doen verminderen en zelfs kunnen leiden tot depressie. We spenderen zoveel tijd achter onze schermen dat het - zo vreest men - in de weg komt te staan van écht menselijk contact.

Afklikken

Inmiddels zijn er apps tegen smartphoneverslaving, kun je in therapie voor je smartphoneverslaving. En kwam een van de grote telefoonproviders onlangs zelf met de campagne ‘afklikkliniek’.

Verslavingstrucs #1, Ben afklikkliniek. Bron: Youtube

Maar zijn al die zorgen wel terecht? Maakt de smartphone ons minder mens? 

Welnee, zegt  prof. dr. Mark Deuze

Ons mediagebruik is niets om je zorgen over te maken. Elk aspect van ons leven speelt zich af in media. Dat is leuk, soms magisch en vooral menselijk. We moeten ons realiseren, zegt hij, dat we niet met media maar in media leven.

Media zijn voor ons als wat water is voor vissen

Onmisbaar, onvermijdelijk en onzichtbaar.

Onzichtbaar?

Media verzorgen haast alle functies in ons dagelijks leven. Via media doen we ons werk, organiseren we ons liefdesleven, informeren we onszelf, doen we aankopen, brengen we onze stem uit. Kortom: nemen we deel aan de samenleving.  Media worden tot wat we er mee doen en daardoor worden media voor ons in toenemende mate onzichtbaar. 

Dat zit hem in het design en de manier waarop we media gebruiken

In tegenstelling tot de televisie, spelcomputer of radio heeft een apparaat als de smartphone geen vaste plek in huis. Ook heeft het niet één duidelijke functie, het is van alles in één. Omdat we media voor zoveel doeleinden en op zoveel manieren kunnen gebruiken, verliezen ze hun zichtbaarheid. 

Marshall McLuhan

The medium is the message.

Mediafilosoof Marshall McLuhan

Marshall McLuhan was één van de eersten die zei dat we moesten stoppen met het denken over inhoud van media, maar na moesten denken over de vorm die ze inneemt. Daarmee doelt hij niet alleen op de letterlijke vorm van het ontwerp, maar ook hoe media onderdeel worden van ons dagelijks leven en we ze gaandeweg eigenlijk niet meer opmerken. 

Marshall McLuhan, 1945, PA-172791, Library and Archives Canada. Bron: Wikimedia.

Luister hier naar wat Marshall McLuhan daar precies over zei

Interview met Nina Sutton, 1975

Lees fragment
Interview of Marshall McLuhan with Nina Sutton, 1975. Bron: The Internet Archive.

Maar als media zijn als water. Ligt het risico van verzuipen dan niet op de loer?

Nee, zegt Deuze. We hoeven niet bang zijn dat we willoos overgeleverd zijn aan media.  Media zijn niet perfect en kil en glad. Ze zijn rommelig en inconsistent. Wat betreft hardware, software én in de manier waarop wij ze gebruiken. En daarmee lijken ze op ons, op mensen. 

Bang om te verzuipen

Staan al die schermen ons sociale leven niet in de weg?

Het scherm staat niet tussen onze sociale leven in, het is onze sociale leven. Het soort relaties wat wij met elkaar hebben worden gestructureerd door de media die wij voor die relaties inzetten. We hebben niet zozeer meer of minder vrienden dan 30 of 40 jaar geleden, we hebben meer verschillende soorten vriendschapsrelaties.

En al die vriendschappen vereisen een hoop management

Reageren op de post van je beste vriendin, een skype gesprek met je zus in Berlijn, een match op tinder...het is keihard werken om al die relaties bij te houden, en we zijn ontzettend mens aan het zijn door dit te doen. 

Media zijn niet goed of slecht. Wij zijn media en media zijn wij.

Het is verkeerd om media te zien als iets externs, iets waarvan we afhankelijk zijn of waartegen we ons moeten wapenen. We moeten media gebruiken als gereedschap waarmee we kunnen (samen) werken.