Factcheck Connect
De verspreiding van desinformatie verstoort het publieke debat en desinformatie kan leiden tot onrust en onzekerheid. Factchecken is een maatregel gericht op het beperken van de negatieve invloed van desinformatie. In dit project onderzoekt Beeld & Geluid hoe factchecking activiteiten in het Nederlandse medialandschap zijn georganiseerd.
De verspreiding van desinformatie verstoort het publieke debat en desinformatie kan leiden tot onrust en onzekerheid. Factchecken is een maatregel gericht op het beperken van de negatieve invloed van desinformatie. In dit project onderzoekt Beeld & Geluid hoe factchecking activiteiten in het Nederlandse medialandschap zijn georganiseerd.
Het Factchecking is een intensieve en tijdrovende taak, maar heeft de potentie om aanzienlijke maatschappelijke impact te hebben. Het kan namelijk de kennis over feiten vergroten, helpen bij het herkennen van desinformatie en het vertrouwen in media stimuleren. Om het effect van factchecking te maximaliseren is het van belang de beschikbare middelen gericht in te zetten op urgente maatschappelijke thema’s.
Binnen Factcheck Connect wordt ook bekeken in hoeverre zeer grote online platforms, die de snelle verspreiding van desinformatie faciliteren, hun verantwoordelijkheid nemen door factchecking te ondersteunen. Een derde aspect van dit project zet in op intensieve factcheckactiviteiten over maatschappelijk relevante thema’s, uitgevoerd door de Nieuwscheckers.
Drie pijlers van het project
De diversiteit en complexiteit van factchecking in het Nederlandse medialandschap: een verkenning
Door kwalitatieve interviews met factcheckers en nieuwsredacties wordt inzicht verkregen in de distributiekanalen, financieringsmodellen en het publieksbereik van de factcheckers. Uit het onderzoek is een rapport voortgekomen met daarin een uitgebreide beschrijving van het landschap en de gebruikte financieringsmodellen en aanbevelingen voor het vergroten van het bereik en de maatschappelijke impact van factchecking. Het onderzoek werd in september 2025 gepresenteerd op het Nederlands Journalistiek Festival in Deventer.
Factchecking Deep Dives
Het team van Nieuwscheckers (het factcheckplatform van de Universiteit Leiden) voerde een reeks zogeheten Factchecking Deep Dives uit. Verspreid over ongeveer negen maanden werd ingezoomd op vier maatschappelijk urgente onderwerpen, waaronder klimaatverandering, LHBTI+, migratie en oorlogsbeelden. Tijdens deze intensieve onderzoeksperiodes werd nauw samengewerkt met maatschappelijke organisaties, met als doel factchecks beter te laten aansluiten op wat er in de praktijk speelt en zo de impact ervan te vergroten.
Factchecking in een veranderend platformlandschap
Dit onderzoek brengt de samenwerking in kaart tussen Nederlandstalige factcheckers en grote online platforms. Het rapport richt zich op de impact van de Europese Digital Services Act en onderzoekt de structurele uitdagingen waar factcheckers voor staan. Hierbij komen de financiële duurzaamheid, de toegang tot cruciale onderzoekstools en de machtsverhoudingen tussen onafhankelijke journalisten en techgiganten uitgebreid aan bod.
Financiering
Beeld & Geluid werkt hierin samen met BENEDMO, het Vlaams-Nederlandse initiatief tegen desinformatie. Voor dit project ontvangt Beeld & Geluid aanvullende financiering van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Meer weten over dit project?
Neem contact op met de collega’s die bovenaan deze pagina staan vermeld.
Zijn er geen contactpersonen zichtbaar?